E-mail : Şifreniz: Beni Hatırla  » Yeni Üyelik  » Şifremi Unuttum
 
 
Forum Kategorileri
• Çekim Teknikleri
40 konu
• Dijital Teknikler
12 konu
• Donanım-Ekipman
38 konu
• Dükkan
82 konu
• Etkinlikler
92 konu
• Foto-Röportaj
2 konu
• Fotoğraf Eğitimi
26 konu
• Fotoğraf Terimleri
0 konu
• Genel
42 konu
• Karanlık Oda
2 konu
• Site Hakkında
43 konu
• Tüketici Köşesi
0 konu
• Yeni Başlayanlara
7 konu
Çekim Teknikleri kategorisindeki forum konuları

Forumda
Ara

Yeni
Konu Aç

Son
Konular

Son
Cevaplar

netleme


04.07.2009 15:27:55 tarihinde açılan forum 4135 kere izlenmiştir.

  

theghost

kürşad  kagan
Profili | Fotoğrafları


04.07.2009 15:27:55     Ref:#466
4. NETLEME
4.1. Tanım
Konunun makineye olan uzaklığı değiştikçe, objektifin odak uzaklığında yapılacak
küçük değişiklikler, görüntünün film düzleminde net veya bulanık biçimde oluşmasını sağlar. Objektifte bulunan bir halkanın makine veya kullanıcı tarafından döndürülmesiyle yapılan bu işleme netlik ayarı veya metraj ayarı denir.
4.2. Önemi
Herhangi bir objektif ile bir nesnenin odaklaması yapılıp net görüntü bulunduktan
sonra, odaklama yapılan nesne, objektife yaklaştırılıp veya uzaklaştırıldığında bulunan netliğin kaybolduğu kolayca görülebilir. Bunun sebebi, nesnenin
yaklaşıp uzaklaşmasıyla görüntünün her seferinde bir başka düzlemde oluşmasıdır. Bir nesneye yapılan netleme nesnenin makineye yakınlaşması ve uzaklaşması ile bozulmaktadır.
Böylece elde edilen keskin netlik bozulup, ya kırılmış görüntüler
hâline dönüşmekte ya da dairesel bir leke görünümü almaktadır.
Bu yüzden bütün makinelerde ister otomatik ister, manuel olsun
mutlaka netlik ayarı bulunmalıdır.
 Fokus ve konu mesafesi
Işık konudan paralel olarak gelir ve film düzlemindefokus olur. Objektif film düzleminde yakın olunca filmin arkasına fokus olur; bunu için objektif konu mesafesine yaklaştırılmalıdır. Objektifin ayarlanabilir fokus kontrolü olması
görüntünün netliğini ayarlamamızı sağlar.

 Bölünme Dairesi
Bu çeşit karelemelerde görüntü eğer fokus değilse ortadaki dairede ikiye ayrılır.
Fokus olduğu takdirde görüntü tek bir hâl alır. Işık fokus olmadığı takdirde çift görüntü yüzeyi belirir.Bu durum tek görüntü hâline geldiği taktirde görüntü film üzerinde fokus olmuş demektir.

 Mikroprizma
Daire etrafındaki görüntü ayırıcı grup mikro prizmada gözükmektedir. Fokus
olmayan ışık parlayarak ve ayrılarak görülür. Tam olarak fokus olduğu takdirde sağdaki şekilde görüldüğü gibi görüntü teke iner.

Fotoğraf makinesinin elde tutulması
Fotoğraf çekiminin birincil önceliği, net görüntülerin elde edilmesidir. Bunu
sağlamanın yolu da odaklamanın doğru yapılması ve sehpa kullanılmadan yapılacak
çekimlerde makinenin doğru tutulmasıdır.
Net görüntü elde etmeyi tehlikeye sokan en önemli durum; makinenin çekim anındasallanması ya da titretilmesidir. Teleobjektif veya makro objektifler ile yapılan çekimlerde bu tehlike daha da artar. Çünkü bu objektifler, en küçük titreşimleri bile büyük oranlarda
algılar ve görüntülerde giderilmesi mümkün olmayan netlik sorunları yaratırlar.
Normal odak bir objektifle yapılan çekimde, genel olarak 1/ 60 sn ve yukarı
enstantanelerdeki çekimler elle yapılabilir. Buna karşın, daha düşük değerler ile yapılan çekimlerde mutlaka sehpa kullanılması önerilir. Sehpanın bulunmadığı bir ortamda düşük değerler ile çekim yapmak zorunlu hâle geldiğinde; öncelikle makine düz bir zemine konulmalı, bunun da mümkün olmadığı durumlarda fotoğraf çeken kişi bir duvara, ağaca, direğe vb. gibi yerlere destek alacak şekilde yaslanmalı ve çekimi böyle yapmalıdır.
Bu sorunların yaşanmadığı çekimler yapılmak istendiğinde ise, görüntü kalitesinden ödün vermek şartıyla, yüksek ISO filmler ve bunun gerektirdiği yüksek enstantane değerlerinin kullanılması önerilir.
Elde yapılan çekimlerde aşağıdaki uyarılara dikkat edilmelidir
 Makinenin ağırlığı sol ele verilmeli, sol elin baş ve işaret parmaklan objektifi
kavranmalıdır.
 Sağ elin baş parmağı kurma kolunu, işaret parmağı ise deklanşörü kontrol etmelidir.
 Sol kol dirsek kısmından göğse yapıştırılmadır.
 Çekimden hemen önce soluk alınmalı ve tam çekim anında, soluk tutulmalıdır.

4.3. Netleme Yöntemleri
Netliğin Ayarlanması
Görüntü netliği vizörden izlenerek yapılır. Makine ile çekilecek konu ne kadar
yakın olursa, objektif ile film düzlemi arasındaki mesafe de o kadar uzamış olur; bunun tersi durumlarda ise mesafe kısalır. Sözgelimi, çekilecek bir konunun objektife yakın olduğu durumlarda, objektifin üzerindeki halka döndürülerek objektif ileri doğru uzatılmakta, bir başka deyişle film düzlemi ile objektif arasındaki mesafe arttırılarak netliğin oluşması sağlanmaktadır.
Fotoğraf literatüründe, net olmayan görüntülere "flu" denilir. Bir fotoğrafa
büyüteçle bakıldığında görüntüyü oluşturan bütün noktalar net, eğer bu noktalar yaygın halkalar şeklinde ise görüntü bulanık (flu) olarak kabul edilir. En sağlıklı netlik ayarı, tek objektifli refleks makinelerin vizörleri ile stüdyo makinelerinin buzlu camları üzerinde yapılır. Netleştirme olgusu başlıca iki grup altında toplanabilir:
 Vizorler aracılığla
• Basit optik vizörler ile
o Basit vizörle (tahmini metre ayarı veya simgelerle)
o Telemetreli vizör ile
 Refleks vizörler ile
o Basit refleks vizor ile (M/Manual)
o Otomatik netleme ile (AF/Auto Focus)
Basit Refleks Vizör (M/manüel) Makinelerde Netlik Ayarı
Objektiften gelen görüntülerin, prizmatik aynalar aracılığıyla vizöre doğrudan
gelmesinden ötürü “refleks vizör” adını alan bu sistemde, çekim anında vizörde görülen görüntü, hiç bir değişikliğe uğramadan film düzlemine ulaşır ve böylece görülen ile çekilenarasında hiç bir fark oluşmaz. Ayrıca, eğik ayna ile prizmatik aynalar arasındaki buzlu camda (frensel lens) bulunan ve farklı kullanımlar için tasarlanmış olan çeşitli şekiller (Micro prizma) fotoğrafçıya yardımcı olur. Bunlar, çekilecek konunun veya modelin netlik ayarının yapılmasını daha da kolaylaştırır. Odaklama, objektifin en önündeki metrajlama (mesafe) halkasının sağa sola doğru çevrilmesiyle yapılır.
Refleks Vizörlü Makinelerde Netlik Ayarı
Refleks tip vizörlü makinelerde, vizör aracılığıyla odaklama yapılıp görüntü en
keskin duruma getirildiğinde, objektifin metrajlama halkasında bulunan mesafe
göstergesinde, bu uzaklık metre ve feet cinsinden gösterilir. Bulunan bu rakam gerçek mesafeyi doğru olarak göstermelidir. Yani, ölçülerek 3 metre uzakta olduğu belirlenen bir nesnenin, vizör ile netlik ayarı yapılıp en net konuma getirildiğinde, metrajlama halkası üzerindeki göstergenin de tam 3 metre uzaklığı vermesi gerekmektedir.Yeni tip refleks makinelerin hemen hemen hepsinde bulunan manuel ayar yanında otomatik netleme (AF/auto-focus) fonksiyonu bulunmaktadır.
Otomatik netleme (AF/auto-focus)
Bu sistem, tümüyle elektronik olan fotoğraf makinelerinde bulunur. Netlik ayarı,
çekilecek görüntü vizörün ortasındaki mikroprizmada en belirgin/ keskin oluncaya dek, otomatik olarak objektifin hareketiyle yapılmakta ve en net konuma gelince, objektif kendiliğinden durmaktadır. Yeni tip makinelerin hemen hepsinde çoklu netlik seçimi ayarı bulunur. Sayısı makineden makineye değişen (3,5,7 gibi) siyah çizgili küçük karelerden biri netleştirilmek istenen noktaya denk getirilerek seçildiğinde netlik ayarı otomatik olarak o bölgeye yapılır. Eğer bu netlik karelerinden biri seçilmezse tüm kareler otomatik olarak devreye girer ve genellikle öne yakın bölgede netlik yapar. Önemli kolaylıklar sağlayan
çoklu netlik sisteminin yeterli olmadığı durumlarla ilgili ilerleyen bölümler de bilgilerbulacaksınız.
Gelişmiş fotoğraf makinelerinde birden çok netleme programı vardır. Bu
programları tanımanız ve yerinde tercih etmeniz otomatik ayarda çalışırken doğru netleme yapmanızı sağlar. Bunlar makineler üzerinde genellikle One Shot AF, Al Servo AF, Al Focus AF ismiyle gösterilir.




 Tek Çekimlik (One Shot) AF
Sabit ve yavaş hareket eden objelere uygun bir programdır. Deklanşöre yarım
bastığınızda, objektif, aktif netleme noktasıyla belirlenmiş objeye odaklanır. Deklanşöre
yarım bastığınız sürece netleme sabit kalır. Objektif obje üzerinde netleme işlemini
başaramazsa, Tek Çekimlik AF deklanşörü harekete geçirmez.
 Al Servo AF
Hızlı hareket eden objeleri çekiyorsanız, ihtiyacınız olan Al Servo AF’dir. Deklanşöre yarım bastığınızda, objektif obje üzerinde odaklanır ancak sabitlenmez. Bunun yerine, objektif objeyi takip etmeyi sürdürür ve fotoğraf makinesi ile objenin arasında mesafe
değiştikçe netleme noktasını değiştirir. Obje net olmasa bile, deklanşöre istediğiniz zaman basabilirsiniz.
 Al Focus AF
Bu program esas olarak Tek Çekimlik programdır, ancak fotoğraf makinesi hızlı
hareket eden bir obje algılarsa, otomatik olarak Al Servo AF programına geçer. Bazı fotoğraf makinelerinde Al Servo AF programına yalnızca Al Focus AF yoluyla geçilebilir.
Fotoğraf makinenizi bir objeye çevirdiğinizde, görüntü muhtemelen netleme dışında kalacaktır. Fotoğraf makinesindeki sensörler bütün görüntünün kontrastını ölçer ve objektif netliğini değiştirir. Kontrast daha sonra tekrar ölçülür. Görüntüdeki bir obje en fazla kontrastı gösterir. Fotoğraf makinesi bu şekilde objektifin hangi yöne odaklanması gerektiğine hızlı bir şeklide karar verir ve en yüksek kontrast değerinin okunduğu objeye odaklanır. Bütün bunlar saniyeden daha kısa zamanda olur.
Fotoğrafını çekeceğiniz obje sabit ise, tek Çekimlik AF ideal netleme programıdır.
Denklanşöre yarım bastığınızda netleme kilitlenecektir (sabitlenecektir). Obje
netlenmemişse, denklanşör hareket geçmez.
Deklanşör butonuna basılması ve denklanşörün harekete geçmesi arasında saniyeden daha kısa bir gecikme vardır. Hızlı hareket eden bir obje bu sürede önemli mesafeler kaydedebilir. Bazı modeller AF verilerini kullanarak objenin deklanşör gecikmesi sırasında ne kadar mesafe kaydedeceğini tahmin eder ve netlemeyi bu gecikmeyi telafi edecek şekilde ayarlar. Tahmini netleme Al Servo AF programında otomatik olarak çalışır. Makinenizi bu program için ayarlamanız gerekmez.
Bu sistemde netlenecek noktanın uzaklığı yani odaklama işlemi,üç değişik tekniğin
kullanımıyla belirlenir:
Bunlar; kontrastı karşılaştırma, kızıl ötesi ışınlarla (infrared, IR) tarama ve ses
dalgalarıyla (ultrasonic) ölçüm sistemleridir.
Kontrastı karşılaştırma: Basit anlamda bu tekniğin isleyişi, telemetrelerin çalışma prensiplerine benzer. Bu teknikte, netlik ayarının doğru yapılabilmesinin ön şartı, görüntüdeki en önemli bölgenin yeteri kadar aydınlık olması gerekliliğidir. Görüntü hem sabit hem de hareketli aynalardan yansıyarak ışığ__________a duyarlı hücrelere eş zamanda gelmekte,
burada aydınlık ve karanlık bölgeler birbiriyle karşılaştırılmakta ve bu bölgelerin kontrastı aynı duruma geldiğinde ise, objektif otomatik olarak durmaktadır. Bu sistemin en büyük dezavantajı, kontrastı düşük görünümlerde hatalı sonuçlar vermesidir. Bir başka olumsuzluk ise, ölçümün gerçekleştirildiği anda makinede çok hafif de olsa sallanma, sarsıntı vb. gibi istenmeyen durumların meydana gelmesidir. Böyle bir durumda, netliği yapılacak nesnenin görüntüsü duyarlı nokta üzerinden kaymakta, bu da ölçümün yanlış yapılmasına neden olmaktadır.
Kızıl ötesi ışınlarla (IR) tarama: Bu sistemde, kızılötesi ışınlar (infra-red) bir
hücreden çekilecek olan konuya gönderilmekte ve konuya gidip oradan yansıyarak geri gelen ışınlar da başka bir hücre tarafından algılanarak bir detektöre verilmektedir. Deklanşöre hafifçe basmak sistemin çalışmasını başlatır ve detektörden en güçlü sinyal alındığında anda objektif hareketini otomatik olarak durdurur. Hem gün ışığında hem de flaş gerektiren karanlık ortamlardaki çekimlerde iyi sonuçlar veren bu teknik, cam, durgun su yüzeyi vb.
gibi yansıma yapan yüzeylerin bulunduğu ortamlardaki çekimlerde ise çoğunlukla hatalı sonuçlar vermektedir.
Konudan yansıyan ve nakledici diodlar üzerine gelen ışınlar alıcı üzerine yansıtılır
ve IR (infra-red) sinyallerin en güçlü olduğu noktada netleme yapılır. Bu konuda sensörü tetikleyen mekanizma durur.
Ses dalgalarıyla ölçüm: Bu ölçüm tekniğinde, insan kulağıyla duyulmayan ses
dalgaları (ultra-sound) konuya gönderilir, sinyallerin konudan ne kadar süre içinde geri döndüğü bir devre tarafından ölçülerek aradaki mesafe buna göre belirlenmektedir.
Belirlenen bu uzaklık da, bir komut hâline dönüştürülüp objektifi çok hızlı hareket ettiren bir motora gönderilir ve odaklama bu yolla yapılır. Bu tekniğin olumsuz yönü; ölçümün en yakın noktaya göre yapılmasından ötürü, ön planda bulunan pencere, parmaklık vb. gibi nesnelerin sistemi yanıltarak yanlış, odaklamaya yol açabilmesidir.
 Manuel Netlik Ayarı
Netlik iki sebepten dolayı kolayca yapılamaz. Bunlardan ilki, hareketli konuyla olan
mesafenin iyi ayarlanamaması, diğeri ise konunun hareket hızının yani birim zamanda aldığı yolun doğru olarak tahmin edilememesidir. Bu iki sorunun üstesinden gelmek daha çok deneyime bağlı olmasına rağmen; netliğin (metrajlamanın) modelin geçeceği bir noktaya göre yapılması, hareketin vizörden takip edilmesi ve model tam o noktadan geçtiğinde deklanşöre basılması en kolay yoldur. Bu şekildeki bir çekimle, hareketli konunun dondurulmuş bir görüntüsü elde edilebilir.
Bütün mükemmelliğine rağmen otomatik netleme sistemlerinin yetersiz kalabildiği
durumlar olacaktır. Orta ve üst sınıf makinelerde bulunan manüel netleme ayarları, bu durumlar için yapılmıştır. Genellikle, tek tuş üzerinden AF/MF değişimi yapılır ve LCD ekran üzerinden netleme, kontrol edilir. Manüel netleme, otomatik netlemenin yerine geçmez, ancak hareketli cisimlerin çekimlerinde otomatik netlemenin hareketi takip etmede yetersiz kalması, netlik yapılmak istenen noktanın çok açık ve çok koyu olması, ışığın yetersiz olması netleştirilmek istenen nesnenin netlik noktasına denk getirilememesi ve kompozisyon oluşturmada yaşanan benzeri sorunlar sebebiyle manüel netleme yapmak
gerekir. Diyafram ve enstantane ile bağlı olarak kullanıldığında, manüel netleme ile mükemmel ve ilginç neticeler elde edebilirsiniz.

 Metreyle ölçülerek yapılan netlik ayarı
Bu ölçüm tekniği, daha çok yakın mesafedeki nesnelerin çekiminde, özellikle de
makro çekimler yapıldığında daha başarılı sonuçlar verir. Çünkü çok yakın mesafeler içinde çekim yapılırken, vizörün kullanılması pek mümkün olamaz. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta ise konu ile makinenin arasındaki mesafenin ölçümünde, objektif değil de film düzlemi baz alınarak ölçüm yapılması ve odaklamanın bu ölçüme göre kurulmasıdır.

4.4. Netleme Yaparken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
 AF moduyla (Auto Focus) az ışıklı ortamlarda netlik ayarı yaparken veya 5
metre daha uzak cisimleri netlerken çok belirgin olmayan bir bulanıklık oluşur.
Bu olumsuzluğu gidermek için eğer zoom objektif kullanıyorsanız konuyu
yakınlaştırarak netleyip netlik kilidini manuel konuma getiriniz. Sonra tekrar
eski açıya çevirerek çekiniz. Çekim konusu eğer en uzak netlik sınırında veya
uzağında ise, manuel netlemeyi, mesafe olarak “sonsuz” ayarına getiriniz.
 Çekim anında deklanşöre basılırken ayna hareketi ve parmak basıncı hızlı
enstantane ayarında pek sorun olmayan bu durum düşük hız ayarında makineyi
sarsarak görüntü kaymasına neden olur. Önlem olarak sehpa (tripod)
kullanılmalı, bu mümkün değilse mutlaka duvar, ağaç, masa gibi bir yerden
destek almalı veya perde kapanma sesi bitene kadar nefes almadan hareketsiz
kalmayı alışkanlık edinmelisiniz.
 Az ışık bir ortamlarda AF modunda çekim yapılırken çoğunlukla hatalı netleme
oluşur. Netlik noktası seçiminizi aynı hizadaki konunun en parlak noktasına
denk getirerek ayarlamalısınız.
 Hareketli konuların çekimi yapılırken makinenizi sürekli çekim moduna
getiriniz. Veya konunun gittiği yönün önündeki bir nokta önceden belirleyip
netledikten sonra, nesne tam o noktadan geçerken deklanşöre basmalısınız..
 Yakın plan çalışırken özellikle de makro çekimlerinde, mutlaka sehpa
kullanmalı ve olabildiğince hassas bir netlik ayarı yapmalısınız.
 Eğer, ASA, ışık, cisim hızı yeterliyse netlik hatasını azaltmak veya çok
uğraşmamak için, geniş alan derinliği veren diyafram değerleriyle çekim
yapmalısınız.
 Otomatik netleme sistemleri genelde dikey yapılanma ve çizgilere duyarlı
olduğundan çekilen cisimde sadece yatay çizgiler varsa zor netleme yapar.
Makineniniz biraz eğik tutarak netlemeye çalışınız. Ya da aynı mesafede
bulunan netlenebilir bir nesne üzerinden ayar yaparak netlik modunu manuele
getirip çekiminizi yapabilirsiniz.
 Aşırı yansıma yapan nesneler çekilirken AF sistemi yanılır. Doğru netlik
yapabilmek için aynı mesafede başka bir nesneye ölçüm yapıp netlik sabitleme
düğmesine basarak çekim yapınız. Ya da netlik ayarını M konumuna getirip
çekiniz.





Fotoğraf DefteriBölümler
Fotoğraf TOPlist Lerchendal.org - Pagerank Anzeige ohne Toolbar
   
Fotoğrafların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur.